Een HACCP-plan of een hygiënecode, hoe zit dat?

Wanneer een bedrijf actief is in de voedingsmiddelenbranche, is hygiënisch werken een absolute voorwaarde om voedselveiligheid voor de consument te garanderen. Vanuit de wetgeving moet uw organisatie voldoen aan vaste hygiënevoorschriften en werken volgens HACCP-richtlijnen. Een belangrijke stap hierin is het opstellen van een HACCP-plan. In sommige sectoren wordt echter gewerkt met een hygiënecode die als alternatief kan dienen. In dit artikel leggen we uit wat het verschil is en wat voor uw bedrijf van toepassing kan zijn.

Een HACCP-plan of een hygiënecode?

Als uw bedrijf levensmiddelen produceert, verwerkt of distribueert, bent u verplicht om een proces- of bedrijfsgebonden HACCP-plan op te stellen dat kan worden beoordeeld door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Het opzetten van een goed HACCP-plan vraagt specifieke kennis en tijd. Vooral voor kleinere ondernemingen zoals bakkers, slagers, horeca-ondernemingen en zorginstellingen kan dit een uitdaging zijn. 

Daarom zijn er branchespecifieke hygiënecodes ontwikkeld. Een hygiënecode is een praktisch handboek dat door branche- en sectororganisaties wordt opgesteld met HACCP-richtlijnen die specifiek voor die sector gelden. Deze hygiënecodes zijn officieel erkend en mogen gebruikt worden als vervanging van een eigen HACCP-plan. Voor kleinere bedrijven zoals bakkers, slagers, horeca of zorginstellingen maakt dit het eenvoudiger om aan de wettelijke verplichtingen te voldoen.

De voordelen van een hygiënecode

Het hanteren van een hygiënecode brengt diverse voordelen met zich mee ten opzichte van het op (laten) stellen van een eigen HACCP-plan: 

• De gevareninventarisatie en het opstellen van beheersmaatregelen hoeven niet meer uitgevoerd te worden, omdat dit in de code al is vastgelegd; 
• Belangrijke gevaren worden niet over het hoofd gezien, omdat deze reeds zijn vastgesteld; 
• De code mag gebruikt worden ter vervanging van een HACCP-plan. Daardoor wordt er veel werk, en dus tijd en geld, bespaard; 
• Bedrijven hoeven enkel die onderdelen uit de hygiënecode te gebruiken die voor de bedrijfsvoering van belang zijn. 

Toepassing van hygiënecodes

Voor diverse sectoren zijn specifieke hygiënecodes opgesteld die doorgaans elke drie tot vijf jaar worden geëvalueerd en waar nodig herzien. Sectoren zoals pluimveeslachterijen, slagersbedrijven, AGF-detailhandel, visdetailhandel en brood- en banketbakkerijen kunnen gebruik maken van deze codes. Voor sommige sectoren, zoals de kassenbouw (horticultuur), bestaat echter geen geschikte hygiënecode. Bedrijven in zulke sectoren hebben vaak unieke processtappen die niet in een standaardcode zijn opgenomen en moeten daarom een eigen HACCP-plan opstellen. 

Meer informatie over voedselveiligheid

Voedingsmiddelenleveranciers moeten aantoonbaar voedselveilig werken, volgens de HACCP-richtlijnen of een erkende hygiënecode, om aan de wet- en regelgeving te voldoen. Wilt u weten wat de HACCP-richtlijnen inhouden en hoe voedselhygiëne in de praktijk geborgd kan worden? Download dan onze whitepaper ‘Het inrichten van een voedselveilig hygiëneproces’, met uitgebreide achtergrondinformatie over HACCP, hygiënecodes en praktische toepasbaarheid.